Zapalenie ucha u dzieci – czy trzeba podać antybiotyk

Zapalenie ucha u dzieci – czy trzeba podać antybiotyk

W większości przypadków objawy mijają po 3-dniowym podawaniu leków przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych. Istnieje więc spore prawdopodobieństwo, że dziecko uda się wyleczyć bez podawania antybiotyku. W niektórych przypadkach jest to jednak niezbędne – nie należy wstrzymywać się z zastosowaniem leku przeciwbakteryjnego, ponieważ źle leczone zapalenie ucha może doprowadzić do groźnych powikłań.

Przyczyną zapalenia ucha środkowego u dzieci najczęściej są te same wirusy, które spowodowały infekcję górnych dróg oddechowych. Nieżytowe zapalenie ucha jest więc najczęstszym powikłaniem choroby przeziębieniowej. Objawia się ostrym bólem, określanym jako przeszywający. Może też pojawić się silny dyskomfort podczas żucia i przełykania, uczucie zwiększonego ciśnienia w uchu, a nawet pogorszenie słuchu. Zapalenie ucha zawsze wymaga jak najszybszej wizyty u lekarza. Jednak zgodnie z najnowszymi zaleceniami, nie zawsze konieczne jest podanie antybiotyku.

Ibuprofen i amoksycylina

Badania z randomizacją przeprowadzone w Wielkiej Brytanii Wykazały, iż 70% u dzieci chorych na ostre zapalenie ucha środkowego zaobserwowano kliniczną poprawę w 3. dobie po rozpoczęciu leczenia bez antybiotyku. Polegało ono na podawaniu leków przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych. Dopiero gdy po 3 dniach stan pacjenta pogorszył się lub nie poprawił, podawano antybiotyk.
Z kolei wśród dzieci, którym oprócz tych leków podawano antybiotyk (amoksycylinę), poprawa nastąpiła w 86% przypadkach. Jak widać, istnieje więc duża szansa na wyleczenie ostrego zapalenia ucha środkowego bez podawania leków przeciwbakteryjnych. Oczywiście pacjent powinien ściśle stosować się zaleceń lekarza. W niektórych przypadkach bowiem podanie antybiotyku jest konieczne.

Antybiotykoterapia

Jak wspomnieliśmy, antybiotyk należy podać, jeśli po 3 dniach nie nastąpi poprawa. Konieczność niezwłocznego zastosowania antybiotykoterapii dotyczy także dzieci bardzo małych – w wieku od 6 do 24 miesięcy, których objawy wskazują na ostre zapalenie ucha środkowego. Jeśli dziecko ma wysoką gorączkę, co najmniej średnio nasilony ból ucha, jest obolałe, zakatarzone, wymiotuje – antybiotyk trzeba podać od razu. Dotyczy to też dzieci poważnie chorych oraz tych z nawracającym zapaleniem ucha środkowego. Antybiotyk jest konieczny także wtedy, gdy z ucha wycieka krwisty płyn.

Zbyt późno podjęte lub przerwane leczenie może doprowadzić do poważnych powikłań. Wprawdzie zdarzają się one bardzo rzadko, jednak trzeba mieć je na uwadze, chociażby ze względu na konieczność ścisłego przestrzegania lekarskich zaleceń. Jeżeli zapalenie przejdzie na dalsze struktury kości skroniowej lub do wnętrza czaszki, może spowodować m.in. zapalenie błędnika, zapalenie wyrostka sutkowatego, zapalenie części skalistej kości skroniowej, przetokę perylimfatyczną, a nawet uszkodzenie nerwu twarzowego.

Zapobieganie

Aby nie dopuścić do zachorowania, przede wszystkim należy dbać o odpowiednią higienę nosa. Regularne usuwanie zalegającej wydzieliny, stosowanie kropli rozrzedzających lub obkurczających błonę śluzową, wietrzenie pomieszczeń i unikanie dymu tytoniowego – wszystko to pozwoli zminimalizować ryzyko wystąpienia ostrego zapalenia ucha środkowego u dzieci.